VITAMINA F OSE ACIDET ORGANIKE ESENCIALE

 

 

Acidet e yndyrshme esenciale jane acide organike me shume lidhje te dyfishta C-C, te cilat organizmi yne nuk eshte i afte ti sintetizoje dhe per kete i duhet ti marri me ane te djetes si te gjitha vitaminat e tjera.

Nga ketu vjen dhe emri Vitamina F.

 

Acidet e yndyrshme esenciale i perkasin dy familjeve:

 

1.     te acidit LINOLEIK                    (18:2 w-6)

2.     te acidit LINOLENIK                 (18:3 w-3)

 

edhe acidi Arrakidonik (20:4 w-6) eshte esencial, por vetem kur eshte i manget ai Linoleik nga i cili mund te formohet per zgjatim dhe jo ngopje me H te zinxhirit karbonik.

 

¨     Acidi LINOLEIK (w-6)  me te cilin jane te pasur disa vajra vegjetale ( vaji i farave, i ullirit etj) kane veti te ulin perqendrimin e kolesterolit ne gjak por edhe ate te triglicerideve edhe pse ne nje mase me te vogel.

 

¨     Acidi LINOLENIK (w-3) qe gjendet ne vajin e peshkut ka veti modeste per te ulur perqendrimin e kolesterolit por, perkundazi ul ne menyre te konsiderueshme trigliceridet.

 

Acidet (w-3) kane afetesi per te ulur bashkimin (aggregabilitetin) e e piastrinave, duke ulur kosiderueshem rrezikun e semundjeve koronarike.

 

Doza ditore e keshilluar (DGA) qe duhet merret me dieten duhet te perfshije 1-2 % e kalorive totale te marra.